Nieuws

Voederbomen voor koeien en geiten

Gepubliceerd op
3 juni 2015

Bladeren zijn een goede en voedzame aanvulling op het gebruikelijke rantsoen van koeien, geiten en schapen. Ze zijn een bron van eiwit, mineralen en sporenelementen. Bovendien bevatten veel bladeren belangrijke plantenstoffen die een positief effect hebben op de vertering en gezondheid van herkauwers.

Voederbomen voor koeien en geiten

In het praktijknetwerk ‘Voederbomen en Functioneel Landgebruik’ is de inpasbaarheid van voederbomen op vier melkvee- en geitenbedrijven getest. In de periode van 2011-2014 is gekeken naar mogelijkheden binnen de verschillende bedrijfsvoeringen en de inpasbaarheid  binnen het landschap. Daarnaast was er aandacht voor de teelt, oogst, voeder- en energiewaarde van de bomen en struiken.

Blad is een goede eiwitbron

Voor veel Nederlandse en Belgische veehouders is het aanbieden van bladeren en struiken nieuw, terwijl in een groot deel van de wereld bladeren en twijgen vaak onderdeel uitmaken van het rantsoen van herkauwers. De meeste bladsoorten kennen eiwitgehalte van 150 tot 200 gram per kilogram droge stof. Dit is vergelijkbaar met gras. Afhankelijk van de boomsoort kan dit oplopen tot wel 270 gram per kilogram droge stof. Naast eiwit bevatten bomen en struiken ook secundaire plantenstoffen, die een positieve bijdrage leveren aan de diergezondheid. Een van de meest voorkomende plantenstoffen zijn looistoffen. Deze stof maakt het eiwitbestendiger. Dit zorgt voor een betere vertering wat leidt tot een gunstiger eiwitbenutting.

Passend beplantingsschema per bedrijf

Op twee biologische geitenbedrijven en twee biologische melkveebedrijven in Brabant zijn voederbomen geplant. Deze bomen en struiken werden via een beplantingschema functioneel ingepast binnen het moderne agrarische bedrijf. Hierbij werd rekening houden met andere nuttige functies van een beplanting. Zoals dekking tegen weersinvloeden, aanvulling op het voedselrantsoen, hout voor energieopwekking of een verbeterde inpassing van klassieke gemengde hakhoutsingels. Op de bedrijven is er voor gekozen om de voederbomen te combineren met gras klavermengsels. Zo ontstaat het zogenaamde agroforestry. Bomen, grasland en andere voedergewassen vullen elkaar op deze manier aan, wat leidt tot hogere gewasopbrengsten. De koeien en geiten hebben dan  bovendien een variatie in voedselaanbod. Zij kunnen kiezen tussen horizontale en of verticale begrazing.

Positieve effecten van voederbomen

Het toepassen van voederbomen is interessant voor bedrijven met herkauwers vanwege:

  • Het positieve effect van secundaire plantenstoffen op de vertering en de diergezondheid;
  • Extra mineralen en sporenelementen;
  • Het levert een positieve bijdrage aan het diereigengedrag van herkauwers;
  • Een hogere totale opbrengst in mengteelt met andere gewassen;
  • Positief impuls op milieu, biodiversiteit en landschap.

Meer informatie

Voor meer informatie over voederbomen in de landbouw:

Contact

Nick van Eekeren, Louis Bolk Instituut, n.vaneekeren@louisbolk.nl