Nieuws

Participatieve ontwikkeling voor een integraal duurzame landbouw

Gepubliceerd op
10 februari 2012

Bij de ontwikkeling van een integraal duurzame landbouwsector is veel nieuwe kennis en innovatie nodig. Kenmerkend voor Nederland is dat overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen bij het oppakken van deze uitdagingen voor de toekomst nauw samenwerken; de zogenoemde ‘gouden driehoek’. In de biologische sector is de afgelopen jaren veel ervaring opgedaan met deze ‘gouden driehoek’ en de wijze waarop kennisinstellingen en bedrijfsleven samenwerken in een vraaggestuurde context. Die ervaringen zijn vastgelegd in een rapport. Met deze uitgave willen de auteurs inspiratie bieden aan beleidsmakers en iedereen die zich betrokken voelt bij de ontwikkeling van een integraal duurzame landbouw.

Nauw betrokken

De participatieve ontwikkeling als methode om de biologische sector efficiënt te verduurzamen en te innoveren is succesvol gebleken. Sectorwerkgroepen, die bestaan uit mensen met een verschillende achtergrond / met uiteenlopende profielen, zijn effectief en blijken samen sneller tot betere ideeën te komen. De agrarische ondernemers zijn nauw bij het onderzoek betrokken en bepalen mede de onderzoeksagenda. Daarmee hebben zij daadwerkelijk invloed op de richting van het onderzoek. Dankzij deze insteek doen onderzoekers meer praktijkgerelateerd onderzoek met als resultaat innovaties die relevant zijn voor de praktijk en daadwerkelijk worden geïmplementeerd. Dankzij de deelname aan overleg en vaak het onderzoek zelf, voelen boeren zich meer betrokken en ook meer verantwoordelijk voor innovaties en ontwikkelingen. In praktijk blijkt het niet nodig te zijn dat iedereen helemaal vanuit hetzelfde systeem denkt en werkt. In tegendeel zelfs. De heterogeniteit, de vele verschillende invalshoeken, visies en ervaringen, de verschillende definities van systemen en systeemgrenzen zijn juist een verrijking en vullen ‘de mand met mogelijke opties of oplossingen’ voor de direct belanghebbenden. Als die maar de kunst verstaan om datgene te kiezen wat nodig is om het probleem op te lossen.

‘Al doende en continu leren in een netwerkverband’

Een participatieve aanpak kan leiden tot grote betrokkenheid, eigenaarschap. Dit leidt op zijn beurt tot duurzame innovaties op bedrijfsniveau, tot systeeminnovaties op sectorniveau en tot gedragen transities op maatschappelijk niveau. Op alle niveaus (bedrijf, sector, samenleving) zouden trainings- en begeleidingstrajecten over participatieve processen een bijdrage kunnen leveren. Betrokken onderzoekers, ondernemers, adviseurs en beleidsmedewerkers gaan dan bewuster met ontwikkeling en transitie om. Duurzame ontwikkeling is ‘al doende en continu leren in een netwerkverband’. De zes cases in dit rapport zijn daar duidelijke voorbeelden van. Onderzoeken en samenwerken in een vraaggestuurde context vraagt een andere houding en andere spelregels dan 'het traditionele onderzoeken'. Dit rapport geeft daar concrete methoden en handvatten voor.

Contact informatie: Chris J. Koopmans, Louis Bolk Instituut

Downloads

Meer downloads