Nieuws

Gereedschapskist voor biodiversiteit en landbouw

Gepubliceerd op
10 september 2009

Een agrariër kan zelf een aantal maatregelen nemen die bijdragen aan ondergrondse en bovengrondse biodiversiteit, die gemakkelijk zijn toe te passen en die baten opleveren voor zijn bedrijf.

Biodiversiteit is het leven om ons heen, in alle soorten en vormen: dieren, planten en micro-organismen. De genetische variatie binnen soorten wordt tot biodiversiteit gerekend, maar ook de verscheidenheid van levensgemeenschappen of ecosystemen (bossen, heide, duinen, rivieren en zee). In het landbouwbeleid wordt vaak gesproken over agrobiodiversiteit: de biodiversiteit die voorkomt op en om boerenbedrijven. Naast de variatie aan soorten, ecosystemen en genen is het van belang dat maatregelen die bijdragen aan de biodiversiteit, ook functioneel zijn voor de agrarische bedrijfsvoering.

Het project Boeren & Biodiversiteit heeft opdracht gegeven een gereedschapskist te ontwikkelen met daarin tips en toelichting van toepasbare, betaalbare en meetbare maatregelen voor biodiversiteit.

De inventarisatie door CLM Onderzoek en Advies BV en het Nutriënten Management Instituut leverde 99 maatregelen op; een derde toepasbaar in de akkerbouw, een derde in de veehouderij en de overige maatregelen voor beide sectoren interessant. De onderzoekers hebben hieruit een top-15 voor de gereedschapskist geselecteerd. De 15 op dit moment best bruikbare maatregelen zijn geselecteerd in overleg met de projectgroep Boeren & Biodiversiteit. De projectgroep heeft de selectie gebaseerd op de voorkeursmaatregelen van deelnemers uit de drie proeftuinen (Peel, Duinboeren en Kempen).

Top-15 van maatregelen die bijdragen aan biodiversteit:

  • Spaar de bodemstructuur; ga alleen op het land bij voldoende draagkracht, met lage bandenspanning, dubbelluchtsysteem, sleepslangsysteem, minder zware machines en combineer werkgangen
  • Benut compost in brede zin en houd de kringloop op het bedrijf zo veel mogelijk gesloten
  • Pas het middelengebruik aan en/of bestrijd ziekten en onkruiden mechanisch. De milieumeetlat meet het effect van middelen en biedt alternatieven
  • Gebruik gras/klaver mengsels
  • Stimuleer de aanwezigheid van vogels
  • Zorg in de zomer voor kruidenranden als huisvesting voor insecten en onderhoud het hele jaar door de hagen (bv. meidoorn en els). Beide maatregelen zorgen voor een natuurlijke omgeving en vergroten zo de biodiversiteit
  • Altijd water in de sloot (o.a. peilbeheer, watergang sturen)
  • Zaai gras onder maïs/gebruik groenbemesters
  • Door mest in fracties (dik/dun) te scheiden en toe te passen op specifieke percelen optimaliseer je de nutriëntenvoorziening
  • Spaar het bodemleven indien mogelijk door niet-kerende grondbewerking. Maak onderscheid in klei en zandgrond
  • Precisiebemesting/-bespuiting/-beregening, door bijvoorbeeld spaakwielbemester, GPS en vaste rijpaden bespaart mest en de bestrijdingsmiddelen. Ook spoelen middelen en mineralen minder uit
  • Veehouder en akkerbouwer kunnen samenwerken door gras in rotatie op te nemen tegen bodemziekten en zonder middelen bodemziekten te bestijden
  • Koeien met weerstand minimaliseren het gebruik van antibiotica
  • Verbouw zelf krachtvoer op extensief bedrijf; minder mineralenaanvoer nodig en vergroting efficiëntie van het bedrijf

Lees hier volledige tekst van het rapport "Gereedschapskist voor biodiversiteit en landbouw".