Dossier

Verhogen van gezonde vetzuren in biologische melk

Biologische melk bevat meer CLA en omega-3 vetzuren dan gangbare melk. Aan deze meervoudig onverzadigde vetzuren worden allerlei positieve effecten op de gezondheid toegeschreven.

De gehaltes van deze gezonde vetzuren variëren echter sterk. Via de samenstelling van het rantsoen kunnen melkveehouders sturen op de gehaltes en daarmee, in een aantal gevallen, een toeslag ontvangen op de melkprijs. Ook draagt de verhoging van het gehalte van deze gezonde vetzuren bij aan een goed imago van de biologische melkveesector.

Biologische melk bevat meer gezonde vetzuren

Uit onderzoek is gebleken dat biologische melk in Nederland gemiddeld 60% meer omega-3 en 38% meer CLA vetzuren bevat dan gangbare melk. Dit komt overeen met verschillen die ook in veel andere Europese landen gevonden zijn. Uit een Nederlandse studie kwam naar voren dat het risico op eczeem met ruim 30% afnam als kinderen voornamelijk biologische in plaats van gangbare zuivel gebruikten. Dit wordt in verband gebracht met de hogere omega-3 en CLA gehaltes in biologische zuivel.

Beïnvloeden van vetzuursamenstelling

  • Gras van goede kwaliteit
    Veel jong vers gras is de beste garantie op hoge CLA-gehaltes in de melk. Ook het omega-3 gehalte wordt erdoor verhoogd.
  • Olie
    Het toevoegen van olie is ook een mogelijkheid om de CLA en omega-3 gehaltes te verhogen. Hiervoor kan sojaolie worden gebruikt. Dit heeft vooral een positief effect op het CLA-gehalte. Lijnzaadolie in het rantsoen heeft vooral een groot effect op het omega-3 gehalte. Teveel olie in het rantsoen verlaagt het vetgehalte in de melk.
  • Rode klaver in plaats van gras
    Uit veel onderzoeken komt naar voren dat rode klaver een positief effect heeft op het vetzuurpatroon. Het effect wisselt echter wel sterk.
  • Meer gras /minder snijmaïs en GPS
    Terwijl meer gras in het rantsoen een positief effect heeft, heeft het voeren van andere producten een negatief effect. Snijmaïs voeren heeft meestal een duidelijk negatief effect. Dit wordt vooral veroorzaakt door een lagere opname van linoleenzuur, omdat de koeien minder gras krijgen.
  • Grasbrok
    Grasbrok kwam in het onderzoek van het Louis Bolk Instituut als beste optie naar voren om het omega-3 gehalte te verhogen. Het linoleenzuur uit het gras blijft beter bewaard door een snelle droging zoals bij grasbrok. Bovendien heeft grasbrok een hogere passagesnelheid in de pens dan gras. Hierdoor kan er minder verzadiging van het linoleenzuur optreden.

Trefwoorden: omega-3, vetzuren, melk

Contact

Jan de Wit, Louis Bolk Instituut, j.dewit@louisbolk.nl